امشب اخباری در رسانه ها خواندم که اگرچه در نگاه اول خوشحال کننده بود، اما  به شدت بر نگرانی های انتخاباتی من افزود. قرار است که امروز سه شنبه، میرحسین موسوی نخست وزیر سابق ایران رسما  نامزدی خود را برای انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری اعلام کند. محمد خاتمی نیز گفته است که برای جلوگیری از تفرقه و شکل گیری ائتلاف هر کاری که از دستش برآید انجام می دهد. مهدی کروبی نیز پافشاری کرده که تا آخرین لحظه می ماند و برای شب شمارش آرا هم برنامه ریزی کرده است.

تمام آن چه که گفته شد خلاصه ای از نگاه سه نامزد ریاست جمهوری آینده است. نکته  ی مهم و شاید تا حدی نگران کننده،  تعلق هر سه این کاندیدا به جناح موسوم به اصلاح طلب – یا همان چپ سابق- است. کمتر از صد روز به زمان برگزاری انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری باقی مانده است، حضور سه نامزد از یک جناح سوال ها و پرسش های متعددی را بر می انگیزد.

1- محد خاتمی، میر حسین موسوی و مهدی کروبی از منتقدان شرایط فعلی کشور هستند و هر سه آن ها آشکارا در مصاحبه ها و سخنرانی های خود برای کشور احساس خطر می کنند و این احساس خطر آن ها را وادار به حضور در صحنه ی انتخابات کرده است. این ها آمارهای ارائه شده از سوی دولت را که نشان از رشد اقتصادی، کاهش تورم و کاهش نرخ بی کاری دارد را غیر واقعی و فریبکارانه می دانند.

2- به جز مهدی کروبی که  روزانه ی اعتماد ملی بخشی از نظرات اصلاح طلبانه را منتشر می کند، محمد خاتمی و میرحسین موسوی از داشتن رسانه ای فراگیر محرومند و تنها سفرهای استانی و سخنرانی های رو در رو می تواند ابزاری برای گسترش افکار و اندیشه هایشان باشد.

3- عدم وجود رسانه ای فراگیر برای اصلاح طلبان، موجب شده که  حضور همزمان  سه نامزد اصلاح طلب تا پیش از ثبت نام نهایی با استقبال دیگر نامزدهای اصلاح طلب همراه شود. حضور همزمان سه نامزد اصلاح طلب تا صد روز مانده به برگزاری انتخابات می تواند سلیقه های مختلف را جهت شرکت در انتخابات فعال کند.

4- طبق آمارهای انتخابات گذشته، تنها پانزده درصد از آرای کل واجدین شرایط شرکت در انتخابات مربوط به اصولگرایان است. در انتخابات های گذشته، علت اصلی پیروزی اصولگرایان، عدم حضور گسترده ی مردمی است که به صورت سنتی علاقه ی چندانی به حضور پای صندوق های رای ندارند. این گروه – که به اکثریت خاموش معروفند-  همان مردمی هستند که در دوم خرداد 76 بدون هیچ برنامه ریزی و هماهنگی قبلی، پای صندوق های رای حاضر شدند و به محمد خاتمی رای دادند. بنابراین در غیاب حضور گسترده مردم، اصولگرایان که تنها پانزده درصد پایگاه مردمی دارند باز هم برنده ی انتخابات خواهند بود.

5- با حضور همزمان سه نامزد اصلاح طلب، تقریبا بیشتر سلیقه های مردم که عموما  نزدیک به اصلاح طلبان هم هستند برآورده می شود. سید محمد خاتمی، هواداران دانشجویی، گروه های کمتر مذهبی، نهضت آزادی، ملی مذهبی، تشکل های غیر دولتی NGO ها، جبهه مشارکت، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و گروهی از طبقه ی متوسط شهری را به همراه خود دارد. مهدی کروبی، گروهی از روحانیون اصلاح طلب، بخشی از قومیت های ساکن شهرستان ها، شاخه های حزب اعتماد ملی سراسر کشور و گروهی از نمایندگان  ادوار مجلس را نمایندگی می کند. میرحسین موسوی نیز می تواند با حضور خود، بخش عمده ای از نیروهای فعال در جبهه ها و جنگ هشت ساله، مدیران ارشد و میانی سال های نخست وزیری و حتی برخی از اصولگرایان معتدل را نمایندگی کند. میانسالان و کهنسالان امروز که دوران نخست وزیری میرحسین موسوی در شرایط سخت جنگ را به یاد دارند، قطعا از حامیان اصلی وی خواهند بود چرا که میرحسین موسوی کارنامه ی اقتصادی درخشانی دارد. اداره ی کشور در دوران جنگ با کمبودمنابع و امکانات با کمترین فشار اقتصادی به مردم، خاطره ی خوشی را از وی به یادگار گذاشته است.

6-تجربه ی  انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری، شکستی بسیار گران برای اصلاح طلبان بود. چرا که آن ها می توانستند با ائتلاف و ارائه یک نامزد واحد بخت بیشتری برای پیروزی در انتخابات داشته باشند. بنابراین بعید به نظر می رسد که اصلاح طلبان از شکست های گذشته درس نگیرند. مخصوصا زمانی که همه ی آنها برای کشور و نظام احساس خطر می کنند.

7- قدرت طلبی، اگرچه بسیار فریبنده و  وسوسه انگیز است، اما هر سه نامزد اصلاح طلب با توجه به سوابق و تجرابشان بعید به نظر می رسد که سودای قدرت در سر داشته باشند.  آن ها دوران میان سالی را هم پست سر گذاشته اند. مهدی کروبی که کارنامه ی سه دوره ریاست بر قوه  مقننه را دارد. محمد خاتمی نیز که دو دوره ریاست جمهوری و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را تجربه کرده است و میرحسین موسوی نیز که دو دوره نخست وزیری را در کارنامه دارد. بنابراین رسیدن به قدرت،  توجیهی در رفتارشناسی انتخاباتی این نامزدها ندارد.

8- به هر حال کماکان نگرانی ها از حضور همزمان سه نامزد اصلاح طلب در روز رای گیری وجود دارد. اگرچه که هر سه نفر آن ها اعلام کرده است که در جهت  ایجاد اتحاد می کوشند. اما  این که آیا این حضور سه گانه تاکتیکی برای پیروزی در انتخابات است یا نه به زمان بیشتری نیاز دارد.