نزدیک به پنجاه روز تا انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری باقی مانده است. در میان اصلاح طلبان، هواداران دو نامزد اصلی کاملا مشخص شده اند و هریک با ادله ای به دفاع از نامزد مورد حمایت خود می پردازند. هر گروه به پایانی جز پیروزی نامزد مطبوعشان نمی اندیشند. اما در این میان چند نکته قابل ذکر است. به باور من در میان مشاوران و یاران هر دو گروه ،هستند کسانی که بر اساس منطق و استدلال، علاوه بر گزینه ی پیروزی به گزینه های دیگری نیز اندیشیده اند .چرا که درعمل با توجه به رفتار غیر منتظره ی مردم ایران، هر رفتاری و هر نتیجه ای دور از ذهن نخواهد بود. عقل و منطق ایجاب می کند که مشاوران آقایان کروبی و موسوی به این گزینه هم بیاندیشند که در صورت شکست در انتخابات چه خواهند کرد. آنچه که آقایان در سخنرانی ها و مصاحبه هایشان به تکرار از آن گفته و می گویند، وعده هایی است که در صورت پیروزی به آن ها خواهند پرداخت، اما چیزی از شکست نگفته اند.

نگاهی به شکست های  اخیر اصلاح طلبان، نشان می دهد که 1- اصلاح طلبان زمانی پیروز شده اند که حضور مردم چشمگیر و گسترده بوده است. این آرا، همان است که از آن به عنوان اکثریت خاموش نام می برند. پیروزی خاتمی در خرداد 76 و 80 و نیز پیروزی در مجلس ششم در سال 78 را باید مدیون مردمی بود که به صورت سنتی علاقه ای برای شرکت در انتخابات ندارند. 2- زمانی که مردم نسبت به رفتارهای اصلاح طلبان دلسرد شده اند، حتی با وجود چهره های شاخص، رغبتی به حضور در پای صندوق های رای نداشته اند. انتخابات دومین دوره ی شوراهای اسلامی شهر و روستا با وجود حذف کامل نظارت استصوابی و حتی حضور نمایندگان نهضت آزادی و نیروهای ملی مذهبی، باز اصولگرایان پیروز میدان بودند. 3- در شرایط نابرابر تبلیغات رسانه ای، عدم اجماع میان اصلاح طلبان باز هم موجب تقویت احتمال خطر شکست می شود. حضور سه نامزد اصلاح طلب در انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری باعث شکست سنگین اصلاح طلبان شد. مصطفی معین، مهدی کروبی و محسن مهرعلیزاده سه نامزد اصلاح طلبان در آن دوره بودند که هیچ یک نتوانستند حتی به دور دوم راه یابند و البته هیچ کدام نیز مسوولیت شکست را نپذیرفتند. 4- دست کم گرفتن رقیب نیز همواره باعث شکست اصلاح طلبان شده است. هیچ تحلیلگری تا پیش از پیروزی احمدی نژاد در سال 84 به گزینه ی ریاست جمهوری احمدی نزاد نمی اندیشید. حتی گزینه ای  قوی و موثر چون هاشمی رفسنجانی نیز نتوانست بر احمدی نزاد پیروز شود. 5- ترغیب آن دسته از مردمی که اگر در انتخابات شرکت کنند، به سود اصلاح طلبان رای می دهند کار ساده ای نیست. به هیچ وجه نباید به انتخابات دو مرحله ای فکر کرد. انتخابات در صورتی که به مرحله دوم کشیده شود یقینا به شکست اصلاح طلبان می انجامد.  6-اگر در خرداد 76 رای مردم به خاتمی به خاطر «نه» بزرگ به ناطق نوری بود، امروز بسیاری از مردم احمدی نزاد را یک رئیس جمهور دوست داشتنی و مردمی می دانند که پول و سیب زمینی در میانشان پخش می کند و از عدالت و مهر ورزی سخن می گوید.  نباید از موضوع را نادیده گرفت.

اما سخن آخر بنده به آقایان مهدی کروبی و میر حسین موسوی که هر دو با هدف تغییر در سیاست های اجرایی کشور پا به رقابت انتخاباتی گذاشته اند. اول این نکته را هم بگویم که به قول دوستم هومان ، ما نه وابستگان قدرت و حکومتیم و نه منافع حکومتی و دولتی برای رسیدن به پست و مقام داریم. جدیت آقایان برای طرح مطالبات پیش از انخابات حق قانونی و طبیعی هر جریان و گروهی است. اما طرح مطالبات زمانی مفید خواهد بود که آینده ای برای اجرایی شدن آن ها وجود داشته باشد یا دست کم برای اجرایی شدن آن برنامه ریزی کرد. به عنوان یک شهروند در بطن جامعه، باید به آقایان مهدی کروبی و میرحسین موسوی بگویم که 1- تا این لحظه علاقه  و انگیزه ی چندانی در میان مردم ( همان مردمی که اگر در انتخابات شرکت کنند به نفع اصلاح طلبان رای می دهند) برای شرکت در انتخابات وجود ندارد. 2- عدم اجماع میان اصلاح طلبان باعث افزایش احتمال شکست می شود. طبق دلایل فوق حتی در صورت کشیده شدن انتخابات به مرحله ی دوم، مردم تمایلی به حضور دوباره در پای صندوق های رای ندارند (طبق آمار حضور در تمام مرحله های دوم انتخابات با کاهش میزان رای دهندگان همراه بوده است). 3- در میان دو نامزد مطرح اصلاح طلب، – به نظر بنده-  آقای مهدی کروبی خیلی در وضعیت پیچیده تری قرار دارد. در صورت پیروزی در انتخابات در مرحله اول، حضوری مقتدرانه از کار حزبی با حضور چهره های مختلف اصلاح طلب را به نمایش می گذارد و در صورت پیروزی در مرحله دوم، بار سنگین آرمان ها و آرزوهای گسترده ی اصلاح طلبانی را به دوش خواهد کشید که بر وی اجماع کرده اند. اما در صورت شکست  همزمان با میرحسین موسوی در مرحله اول،  نگاه پر حرف و حدیث و پر طعنه و کنایه ی مردمی را به دنبال خواهد داشت که هیچ گاه شیخ اصلاحات را به خاطر حضور بی پروا و پر اصرارش نخواهد بخشید. بی شک در صورت شکست مهدی کروبی، تمام تقصیرهای اصلاح طلبان متوجه وی خواهد شد. چرا که تجربه ی دو بار شکست پیاپی یکی در خرداد 84 و یکی در خرداد 88 از پیر تجربه اندوخته ای چون شیخ مهدی کروبی بعید است و نیز فرصت تاریخی پیروزی را از اصلاح طلبان گرفته است.  در این صورت شیخ اصلاحات باید پاسخ دهد که چرا با اصرار بر ماندنش موجب شکست اصلاحات شده است. اما میرحسین موسوی که با آمدنش باعث کناره گیری خاتمی ( که شانس اول پیروزی پر رای اصلاح طلبان بود) شد،  اگر در مرحله اول با رای قاطع مردم انتخاب شود، نشان خواهد داد که مردم ایران روزهای سخت جنگ را از یاد نبرده اند و هنوز مدیریت بحران دولت میرحسین موسوی را به رفتارهای پر هزینه دولت محمود احمدی نژاد ترجیح می دهند. اما در صورت پیروزی در مرحله ی اول و راه یابی به مرحله ی دوم، دغدغه ها و نگرانی های مشترکی با مهدی کروبی دارد و در صورت شکست در مرحله اول، باید به این پرسش پاسخ دهد که چرا با آمدنش و اصرار بر ماندن،  شانس پیروزی قاطع خاتمی را از مردم ایران گرفت و موجب تداوم شرایط نگران کننده ی کشور شد.

به هر حال قدرت طلبی نامزدهای اصلاح طلب نباید مانع رسیدن مردم ایران به «تغییر» و شرایط بهتری برای زندگی در ایران شود.

دوازده روزی از سال نو گذشت و دو هفته ای هست که ننوشتم. شاید قسمتی از حس ننوشتن بر می گشت به شوک ناشی از انصراف محمد خاتمی از کاندیداتوری ریاست جمهوری دهم و سردرگمی این که میرحسین موسوی کیست.

به هر حال نوروز امسال اگرچه که با نگرانی بیماری خواهر همراه بود، اما بعد از چهار، پنج روزی بهبود یافت و نگرانی رفع شد. اما بی برنامگی تعطیلات طولانی مدت خسته کننده است. دو شب پیش هم طبق سنت قدیم آرش و سولماز آمده بودند شیراز، که فقط فرصت شد دو ساعتی در کنار هم باشیم. خوشحالی ما با آمدن مسیح و همسرش دوچندان شد که البته پنج دقیقه ای بیشتر با ما نبود. غیبت  ما درباره ی آرش که تازگی عقد کرده و اتفاقا آن شب هم غایب بود خیلی چسبید همینطور فؤاد و حمید و هومان هم که حرفشان همیشه هست.  شنیدم که آیدا هم  در شیراز مشغول به کار شده که خیلی خوشحال شدم. امیرعلی هم  حاضر بود به همراه پسر دائی اش حمید رضا.

بارش باران بهاری هم که حسابی امسال همه مردم شیراز و مسافران را غافلگیر کرد. باخت تیم ملی فوتبال ایران به عربستان در حضور رئیس جمهور احمدی نژاد هم که دیدنی بود.

سید محمد خاتمی، رئیس دولت اصلاحات و نامزد دهمین انتخابات ریاست جمهوری، رسما از ادامه مبارزه انتخاباتی انصراف داد. با وجود اقبال فراوان محمد خاتمی برای پیروزی در انتخابات، وی در بیانیه ای، به حکم وظیفه  ی اخلاقی و جلوگیری از پراکندگی آرا از نامزدی انتخابات ریاست جمهوری کناره گیری کرد.

انصراف محمد خاتمی در حالی اعلام شد که وی پیش از اعلام رسمی نامزدی، حضور یک نفر از میان خود و میرحسین موسوی را قطعی دانسته بود. حال با اصرار میرحسین موسوی به آمدن و ماندن، خاتمی به وعده ی خوش عمل نمود و از رقابت انتخابات کنار کشید. اگرچه که این تصمیم خاتمی، اصلاح طلبان هوادار وی را شوک زده کرده است، اما بیانیه مفصل خاتمی موید نگرانی عمیق خاتمی از شکست آرای اصلاح طلبان است. شاید اگر دوم خرداد 76 میرحسین موسوی پیشنهاد کاندیداتوری ریاست جمهوری را می پذیرفت و نامزد می شد، امروز محمد خاتمی به جای او در صحنه رقابت باقی می ماند. به هر حال محمد خاتمی با تصمیم خود اخلاق مداری را در کنار سیاست مداری به نمایش گذاشت و نشان داد که ولو با وجود محبوبیت بیشتر و رای بیشتر، به خاطر حفاظت از منافع مردم، از قدرت کناره گیری می کند. خاتمی در این بیانه تلویحا تاکید کرده است که نقش خود را به عنوان رهبر اصلاحات ادامه خواهد داد و تلاش می کند که اصلاح طلبان با نامزدی واحد و حمایت گسترده تمام اصلاح طلبان در انتخابات شرکت کنند.

امشب اخباری در رسانه ها خواندم که اگرچه در نگاه اول خوشحال کننده بود، اما  به شدت بر نگرانی های انتخاباتی من افزود. قرار است که امروز سه شنبه، میرحسین موسوی نخست وزیر سابق ایران رسما  نامزدی خود را برای انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری اعلام کند. محمد خاتمی نیز گفته است که برای جلوگیری از تفرقه و شکل گیری ائتلاف هر کاری که از دستش برآید انجام می دهد. مهدی کروبی نیز پافشاری کرده که تا آخرین لحظه می ماند و برای شب شمارش آرا هم برنامه ریزی کرده است.

تمام آن چه که گفته شد خلاصه ای از نگاه سه نامزد ریاست جمهوری آینده است. نکته  ی مهم و شاید تا حدی نگران کننده،  تعلق هر سه این کاندیدا به جناح موسوم به اصلاح طلب – یا همان چپ سابق- است. کمتر از صد روز به زمان برگزاری انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری باقی مانده است، حضور سه نامزد از یک جناح سوال ها و پرسش های متعددی را بر می انگیزد.

1- محد خاتمی، میر حسین موسوی و مهدی کروبی از منتقدان شرایط فعلی کشور هستند و هر سه آن ها آشکارا در مصاحبه ها و سخنرانی های خود برای کشور احساس خطر می کنند و این احساس خطر آن ها را وادار به حضور در صحنه ی انتخابات کرده است. این ها آمارهای ارائه شده از سوی دولت را که نشان از رشد اقتصادی، کاهش تورم و کاهش نرخ بی کاری دارد را غیر واقعی و فریبکارانه می دانند.

2- به جز مهدی کروبی که  روزانه ی اعتماد ملی بخشی از نظرات اصلاح طلبانه را منتشر می کند، محمد خاتمی و میرحسین موسوی از داشتن رسانه ای فراگیر محرومند و تنها سفرهای استانی و سخنرانی های رو در رو می تواند ابزاری برای گسترش افکار و اندیشه هایشان باشد.

3- عدم وجود رسانه ای فراگیر برای اصلاح طلبان، موجب شده که  حضور همزمان  سه نامزد اصلاح طلب تا پیش از ثبت نام نهایی با استقبال دیگر نامزدهای اصلاح طلب همراه شود. حضور همزمان سه نامزد اصلاح طلب تا صد روز مانده به برگزاری انتخابات می تواند سلیقه های مختلف را جهت شرکت در انتخابات فعال کند.

4- طبق آمارهای انتخابات گذشته، تنها پانزده درصد از آرای کل واجدین شرایط شرکت در انتخابات مربوط به اصولگرایان است. در انتخابات های گذشته، علت اصلی پیروزی اصولگرایان، عدم حضور گسترده ی مردمی است که به صورت سنتی علاقه ی چندانی به حضور پای صندوق های رای ندارند. این گروه – که به اکثریت خاموش معروفند-  همان مردمی هستند که در دوم خرداد 76 بدون هیچ برنامه ریزی و هماهنگی قبلی، پای صندوق های رای حاضر شدند و به محمد خاتمی رای دادند. بنابراین در غیاب حضور گسترده مردم، اصولگرایان که تنها پانزده درصد پایگاه مردمی دارند باز هم برنده ی انتخابات خواهند بود.

5- با حضور همزمان سه نامزد اصلاح طلب، تقریبا بیشتر سلیقه های مردم که عموما  نزدیک به اصلاح طلبان هم هستند برآورده می شود. سید محمد خاتمی، هواداران دانشجویی، گروه های کمتر مذهبی، نهضت آزادی، ملی مذهبی، تشکل های غیر دولتی NGO ها، جبهه مشارکت، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و گروهی از طبقه ی متوسط شهری را به همراه خود دارد. مهدی کروبی، گروهی از روحانیون اصلاح طلب، بخشی از قومیت های ساکن شهرستان ها، شاخه های حزب اعتماد ملی سراسر کشور و گروهی از نمایندگان  ادوار مجلس را نمایندگی می کند. میرحسین موسوی نیز می تواند با حضور خود، بخش عمده ای از نیروهای فعال در جبهه ها و جنگ هشت ساله، مدیران ارشد و میانی سال های نخست وزیری و حتی برخی از اصولگرایان معتدل را نمایندگی کند. میانسالان و کهنسالان امروز که دوران نخست وزیری میرحسین موسوی در شرایط سخت جنگ را به یاد دارند، قطعا از حامیان اصلی وی خواهند بود چرا که میرحسین موسوی کارنامه ی اقتصادی درخشانی دارد. اداره ی کشور در دوران جنگ با کمبودمنابع و امکانات با کمترین فشار اقتصادی به مردم، خاطره ی خوشی را از وی به یادگار گذاشته است.

6-تجربه ی  انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری، شکستی بسیار گران برای اصلاح طلبان بود. چرا که آن ها می توانستند با ائتلاف و ارائه یک نامزد واحد بخت بیشتری برای پیروزی در انتخابات داشته باشند. بنابراین بعید به نظر می رسد که اصلاح طلبان از شکست های گذشته درس نگیرند. مخصوصا زمانی که همه ی آنها برای کشور و نظام احساس خطر می کنند.

7- قدرت طلبی، اگرچه بسیار فریبنده و  وسوسه انگیز است، اما هر سه نامزد اصلاح طلب با توجه به سوابق و تجرابشان بعید به نظر می رسد که سودای قدرت در سر داشته باشند.  آن ها دوران میان سالی را هم پست سر گذاشته اند. مهدی کروبی که کارنامه ی سه دوره ریاست بر قوه  مقننه را دارد. محمد خاتمی نیز که دو دوره ریاست جمهوری و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را تجربه کرده است و میرحسین موسوی نیز که دو دوره نخست وزیری را در کارنامه دارد. بنابراین رسیدن به قدرت،  توجیهی در رفتارشناسی انتخاباتی این نامزدها ندارد.

8- به هر حال کماکان نگرانی ها از حضور همزمان سه نامزد اصلاح طلب در روز رای گیری وجود دارد. اگرچه که هر سه نفر آن ها اعلام کرده است که در جهت  ایجاد اتحاد می کوشند. اما  این که آیا این حضور سه گانه تاکتیکی برای پیروزی در انتخابات است یا نه به زمان بیشتری نیاز دارد.

سید محمد خاتمی رئیس جمهور سابق همانند دوازده سال پیش سفر انتخاباتی اش را از شیراز شروع کرد تا شیرینی پیروزی با شکوه دوم خرداد 76 بار دیگر در خرداد 88 تکرار شود. شیراز در اسفند 87 شیراز همچون اسفند 75 میزبان محد خاتمی بود تا نشان دهد پس از تهران، دومین حامی اصلی خاتمی است. حضور جمعیت 15 هزار نفری مردم که با وجود تبلیغات بسیار کم و مخالفت نهادهای دولتی برای دیدار با خاتمی به سالن ورزشی شهید دستغیب شیراز آمده بودند، نشان از محبوبیت خاتمی در میان مردم دارد.

از چند روز پیش برنامه ریزی کرده بودم که حتما در مراسم سخنرانی محمد خاتمی شرکت کنم، ابتدا قرار بود که این مراسم در حرم شاهچراغ برگزار شود که با مخالفت فرمانداری و استانداری فارس لغو شد. سرانجام این برنامه در سالن ورزشی شهید دستغیب شیراز برگزار شد. سخنان خاتمی که با وصف بی مثال شیراز آغاز شده بود با هشدار نسبت به اضمحلال اخلاقی در کشور به پایان رسید. خبرگزاری کار ایران مشروح سخنان خاتمی را منتشر کرده که در اینجا می توانید بخوانید.

حاشیه های مراسم سخنرانی خاتمی :

1- حضور گسترده ی نیروهای نظامی، انتظامی و امنیتی در محوطه ورزشگاه شهید دستغیب کاملا محسوس بود.

2- پوسترهای خاتمی و پرچم ایران در میان مردم توزیع می شد.

3- نیروهای سپاه و بسیج در درب های ورودی ورزشگاه، مردم را بازرسی بدنی می کردند.

4- از یک ساعت پیش از ورود محمد خاتمی به سالن ورزشگاه، ظرفیت سالن تکمیل شده بود و درب های ورودی بسته شدند.

5- مردم شعارهایی در حمایت از خاتمی سر می دادند. «خاتمی، خاتمی حمایتت می کنیم»، «آزادی اندیشه، بی خاتمی نمی شه» «خاتمی قهرمان امید ملت بمان»، «خاتمی دوستت داریم»، «خاتمی پاینده، رئیس جمهور آینده»، «خاتمی خاتمی، خاتمه ی ماتمی»

6- سخنرانی خاتمی بارها با تشویق ها و ابراز احساسات مردم قطع شد.

7-پس از سخنرانی خاتمی، مردم به دنبال خودروی حامل وی تا حرم شاهچراغ محمد خاتمی را همراهی کردند.

8- حضور گسترده مردم از تمام اقشار در بعداظهر پنج شنبه، بدون تبلیغات گسترده و نیز تغییر مکان سخنرانی نشان از محبوبیت ویژه محمد خاتمی داشت.

9- سخنرانی در کمال آرامش انجام شد و به پایان رسید.

سید محمد خاتمی، نامزد دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، عصر روز پنجشنبه 15 اسفند 87 در حرم شاهچراغ با مردم شیراز دیدار می کند. سفر به شیراز نخستین سفر انتخاباتی خاتمی به استان ها خواهد بود.

تحصیح خبر:

من بودم، تکه کاغذی و خودکاری. کاغذ و جوهر و چاپ  و چاپخانه و منگنه.  می نوشتیم.

من هستم و صفحه ای از کلید ها و دنیایی بی کران. نه خودکاری، نه کاغذی نه چاپی.

هفته آینده چند روزی تعطیل است. خیلی دلم می خواست سفر کنم، اما شرایط فراهم نیست. برنامه ریزی کرده ام که آرشیو روزنامه هایم را برای صحافی آماده کنم. فکر می کنم این آرشیو بخش مهمی از تاریخ اجتماعی، سیاسی و فرهنگی عصر اصلاحات باشد. زمانی که در یک روز دو سه روزنامه می خریدم. «جامعه»،«توس»، «عصر آزادگان»، «نشاط»، «صبح امروز»، «خرداد» و … و این اواخر «شرق» و «هم میهن». امیدوارم کتاب خوبی از آب دربیاید.

چند روز پیش دو فیلم تکان دهنده درباره ی جنگ دوم جهانی دیدم. یکی «دشمن پشت دروازه» و یکی هم «فهرست شیندلر». امشب هم شبکه تلویزیونی بی بی سی فارسی گزارشی مفصل درباره ی جنگ جهانی دوم پخش کرد. شاید خیلی ها نداند که در جنگ جهانی دوم که نزدیک به شش سال به طول انجامید، بیش از هفتاد و دو میلیون نفر کشته شده باشند. بزرگترین تلفات انسانی دنیا مربوط به جنگ جهانی دوم است. درباره ی این جنگ شش ساله که منجر به تاسیس سازمان ملل متحد شد، هنوز ناگفته های بسیاری باقی مانده است. برای اینکه درباره ی این جنگ بیشتر بدانید کافی است در گوگل «جنگ جهانی دوم» یا «world war II» را جستجو کنید.

سه سال است که «یادما» منتشر می شود. شاید اغراق نکرده باشم اگر بگویم بی وقفه. در این سه سال سه بار هم اسباب کشی کردیم تا انتشار «یادما» متوقف نشود. اگر در ابتدا «یادما» هدفش دور هم نگه داشتن یاران قدیمی بود، اما امروز که هر کدام از یاران، وبلاگی شخصی اختیار کرده اند، «یادما» به اطلاع رسانی و بررسی و تحلیل می پردازد و سعی می کند که  تلاقی یاران قدیمی و همیشگی باشد. در این سه سال، «یادما» با انتشار چهارصد و سی و سه نوشته (پست) و بیش از یکهزار و چهارصد یادداشت(کامنت) دوستان قدیمی را که روزی در نشریه ی «گفتمان» می نوشتند، گردهم آورده است.

اگرچه که «گفتمان» به سرعت توقیف شد، امیدورام که «یادما» بتواند چون سه سال گذشت بی وقفه به راه خود ادامه دهد. از همراهان «یادما» هم که روزانه به این وبلاگ سر می زنند و برایمان می نویسند، سپاسگزارم.

چند روزی است که به شدت می خواهم درباره ی انتخابات پیش رو در ایران ( ریاست جمهوری دهم) بنویسم. به خاطر گستردگی و تنوع مطالب و به خاطر دوری گزیدن از یادداشت های طولانی، فکر می کنم که مجبور شوم در دو یا سه نوبت بنویسم. به گمانم اختلافات در میان جبهه ی اصلاح طلبان به حدی رسیده است که حتی محمد خاتمی نیز احتمال حضور دو نامزد از اصلاح طلبان در انتخابات ریاست جمهوری دهم را تایید کرده است. اگر چنین اتفاقی بیفتند نتیجه انتخابات پیش از برگزاری پیداست و می شود مانند مثل، «آزموده را آزمودن خطاست».  در چنین زمانی، شاید نوشتن درباره ی انتخابات فضا را به نفع اصولگرایان و محافظه کاران تغییر دهد. چند روزی است که اصلاح طلبان کمتر به موضوع انتخابات می پردازند. شاید به دنبال فرصتی هستند تا بتوانند وحدت را در میان خود نهادینه کنند.

برای نوشته ی قبلی همانطور که پیش بینی هم می کردم بسیار مورد انتقاد قرار گرفتم. توضیح هایی را لازم می دانم بیان کنم.

1- نوشته گذشته شامل دو محور اصلی بود. یکی واقعیتی به نام «انقلاب 57» که بی شک باید آن را باور داشت. به خاطر اینکه در زمان وقوع آن، همه گروه های ایرانی از راست و چپ، موافق و مخالف، حتی محمدرضا شاه پهلوی هم صدای آن را شنیده بودند. دوم زمینه سازان بروز «انقلاب 57» که بی تردید بسیاری از مردم در آن شرکت داشتند. اما لزوما همه شرکت کنندگان در زمینه سازی انقلاب، همراه آن نماندند. گروهی که ساز مخالف زدند و از انقلاب جدا شدند، گروهی توسط برنامه های تروریستی کشته شدند، گروهی به خاطر اختلاف نظر با روحانیت انقلابی کنار گذاشته شدند و گروه بسیاری از جوانان نیز در جنگ هشت ساله کشته شدند.

2- «انقلاب 57» حاصل خواست توده ی مردم نسل گذشته بود. جدا از درست یا غلط بودن «انقلاب 57» به هر حال مردم بسیاری در آن شرکت داشتند و این ظلم است که تاریخ معاصر ایران را تحریف کنیم و انقلاب را «اشتباه بزرگ» بنامیم. انقلاب را باید در ظرف زمانی خودش بررسی کرد. بسیاری از جمله موافقان نظام شاهنشاهی، وقوع انقلاب را محتمل می دانستند.

انقلاب 1357 ایران، که بعدها انقلاب اسلامی ایران خوانده شد، بر خلاف آن چه که مخالفان آن، توهم اش می خوانند، واقعیتی بود که بر معادلات سیاسی ایران و جهان تاثیر گذار بود. انقلاب 57 ایران، همانطور هم که قبلا گفته ام، برآیند خشم و نارضایتی گروه های مخالف حکومت شاهنشاهی بود که در شعار نابودی شاه بروز کرد. اگر پیش از آن شعار توده ی مردم ناراضی، «استقلال، آزادی و قانون اساسی» بود، در روزهای منتهی به بهمن 57، این شعار رنگ و بوی تند تری به خود گرفت که سمت  و سوی آن با شعار «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» به سوی انقلاب رفت.

بی شک، بسیاری از پدران و مادران ما جزئی از همراهان انقلاب ایران بودند. اگرچه که شاید بعضی هایشان به خاطر نرسیدن به آرمان های اصلی انقلاب و  نیز به خاطر دور ماندن  و مصون بودن از کجروی های انقلاب، خود را از همراهان انقلاب جدا می کنند،  اما به باور من، پیروزی انقلاب و سقوط نظام شاهنشاهی را باید مدیون تمام مردمی بود که پر شور و با هیجان در آن شرکت کردند.

به باور من انکار واقعیتی به نام انقلاب ایران، ظلم به مردمی است که خالصانه و بی ریا در سقوط نظام شاهنشاهی مشارکت داشتند. در یادمان سی سالگی انقلاب ایران، به  نظر من باید از تمامی مردمی که در به ثمر رسیدن انقلاب ایران نقش داشتند یاد شود. شاید اگر همراهی تمام گروه ها  – علیرغم اختلاف سلیقه ها و نظرها-  نبود، این انقلاب با این وسعت و گستردگی به پیروزی نمی رسید. بسیاری از هم نسلان پدران و مادران ما از فعالان انقلاب ایران بودند که بر علیه استبداد برخاستند. بسیاری از آن ها در میان ما نیستند، برخی هم روزهای کهنسالی را سپری می کنند. گروهی به مناصب حکومتی راه یافتند و عده ای نیز که منتقد روش های حکومتی انقلابیون بودند، از حکومت فاصله گرفتند و به نقد آن می پردازند.  به هر حال در آستانه ی سی سالگی انقلاب، به گمانم باید یادی کرد از فراموش شدگان انقلاب ایران، آن ها که علیرغم مبارزه، داعیه حکومت نداشتند و وارد  ساختار قدرت نشدند. شاید اندیشه ی انقلابی آن ها متفاوت از تفکر حکومت گری بود.

با اعلام نظر سید محمد خاتمی مبنی برحضور یک نفر از میان وی و میرحسین موسوی و اصرار مهدی کروبی بر ماندن در میدان رقابت ، انخابات دهمین دوره ریاست جمهوری در میان اصلاح طلبان وارد فاز جدیدی شده است. میرحسین موسوی در چند روز آینده نظرات خود را بیان خواهد کرد و هنوز مشخص نیست که نامزد اصلاح طلبان در انتخابات دهم چه کسی خواهد بود. باید باور داشت که در صورت تعدد نامزدهای اصلاح طلبان، شکست این طیف حتمی خواهد بود. تنها راه نزدیک شدن به پیروزی حضور جدی با یک نامزد قوی و قدرتمند خواهد بود. در این شرایط هم پیروزی بسیار دشوار خواهد بود. اصلاح طلبان تشکل های سازمان یافته قدرتمند و موثر در جامعه ندارند. اگر زمانی  تشکل های غیر دولتی ( NGO  ها) حامیان اصلی اصلاح طلبان بودند، امروز حضور آنان به شدت کمرنگ شده است و انسجامی ندارند. اصلاح طلبان در عمل رسانه ی گسترده ای نیز در اختیار ندارند. «شهروند امروز» و «کارگزاران» آخرین نشریه های توقیف شده ی نزدیک به اصلاح طلبان بودند. صدا و سیما نیز که در اختیار اصولگرایان است. رغبت مردم به اصلاح طلبان به خاطر عملکرد ضعیف دوره دوم دولت خاتمی نسبت به خرداد80 تغییر کرده است. دولت نهم با تزریق پول به جامعه مردم را راضی نگه داشته که البته با کاهش قیمت نفت، این رضایت، اندکی به نارضایتی نیز تبدیل شده است. اما آن چه که در شرایط حاضر مهم به نظر می رسد، ائتلاف یکپارچه ی اصلاح طلبان است. این  ائتلاف سه گانه خاتمی، موسوی و کروبی است که می تواند دولت وحدت ملی را تشکیل دهد وگرنه دولت وحدت ملی با خاتمی و ناطق نوری که روزی رقیب سرسخت یکدیگر بودند و هیچ نزدیکی فکری ندارند، اندیشه ای بیهوده و بی فایده است.

خیلی حالم به هم می خورد وقتی از کسی می پرسی «چه خبر؟»، جواب بشنوی «سلامتی». باور دارم که سلامتی بهترین حالتی است که یک فرد می تواند داشته باشد، اما یقینا «خبر» نیست. این را زمانی که کلاس خبرنگاری می رفتم خیلی روی آن تاکید می کردند. عناصر خبر به واقع تمام آن چیزهایی هستند که درپاسخ به «چه خبر» پرسش کننده انتظار شنیدن آن را دارد. در انگلیسی که «wh» ها مشهورند و در فارسی به «که، کجا، کی، چه، چرا، چگونه». تنها زمانی به پاسخ «چه خبر» دست یافته اید که پاسخ این شش مورد را بدانید.

از این قواعد حرفه ای که بگذریم، سولماز من را به بازی «چه خبر» دعوت کرده است که صمیمانه ممنونم.
واقعا نمی دونم درباره ی کدوم خبر بنویسم، اما اولین خبر این هفته:  بعدازظهر دوشنبه درحالی که با عجله از سوپرمارکت خارج می شدم و به سمت خودرو پارک شده ام می رفتم، احساس کردم که یک خودرویی که مثل مسافربرهای شخصی است، گمان کرده که عجله من به خاطر تاکسی است و جلوی پایم در کنار اتومبیل پارک شده ام ترمز کرد. در حالی که دید من در ماشینم را باز می کنم، اما باز هم ایستاده بود و حرکت نکرد. می خواستم یک چیزی بگویم که آقای راننده با فریاد بلند، فامیلم را صدا زد. تازه شناختم. خیلی قیافه اش تغییر کرده بود. مسیح بود. یک دقیقه ای سلام و احوالپرسی و . . .
دوم اینکه شنیدم که محمد خاتمی، رئیس جمهور دولت اصلاحات، اعلام کرده است که از میان وی و میرحسین موسوی، تنها یک نفر نامزد انتخابات ریاست جمهوری دهم می شوند. مهدی کروبی هم اعلام کرده که به نفع کسی از انتخابات کنار نمی رود. تحلیلگران، پیش بینی می کنند با توجه به شرایط بحرانی کشور، کروبی به خاطر منافع ملی ازمنافع حزبی می گذرد و با بشرکت درجبهه اصلاحات یک نامزد مشترک برای انتخابات ارائه می نمایند.
سوم اینکه، این روزها که فصل امتحانات دانشگاه ها هست، یک حس و حال خوبی برای آن ها که دانش آموخته (فارغ التحصیل) شده اند دارد. نگرانی و دغدغه ی امتحان نداشتن، خیلی خوب است.
چهارم اینکه، برای نخستین بار به سفارش یکی از دوستانم کارتون « Spirited Away» رو تماشا کردم ( اگر خواستید این فیلم رو ببینید به فارسی ترجمه شده است و با نام «شهر اشباح» به فروش می رسد). به مدت دو ساعت و تا ساعت دو و اندی صبح بیدار ماندم. شخصیت اول این کارتون دختری به نام «Chihiro» هست که بهتره برای آشنا شدن با اون حتما این کارتون رو ببینید.

وب گردی این چند روز تعطیل علاوه بر عکس، خبر، نوشته و تفسیر شامل موسیقی هم بود. خیلی وقت بود که به دنبال دو نوای ماندگار ایرانی بودم. که امروز آن ها را یافتم. یکی اذان معروف و فراموش نشدنی مرحوم رحیم مؤذن زاده اردبیلی که بیش از پنجاه سال از اجرای آن می گذرد و در دستگاه روح الارواحی بیات ترک خوانده شده و بسیار خاطره انگیز است. یکی دیگر هم سرود «ای ایران، ای مرز پرگهر» که برای نخستین بار در سال 1323 در دانشکده افسری اجرا شد. این سرود بر خلاف تصور مردم، هیچ وقت سرود ملی ایران نبوده ، اما همیشه مورد استقبال مردم بوده است.

چیزی برای نوشتن نشد کنار هم بچینم. دیشب دو صحنه تصادف رانندگی دیدم ناراحت کننده از سر تازه کاری رانندگان. امروز اخبار جنگ غزه را خواندم. اعلامیه دفتر تحکیم وحدت که منجر به توقیف «کارگزاران» در هفته ی گذشته شد. در وب گردی هایم عکسی دیدم از عزت الله سحابی، از شکنجه ای که در زندان شاه شده بود، ناخن انگشتش را کشیده بودند. تا به حال ندیده بودم. مقاله مسیح علی نژاد که از خاتمی خواسته «یا بیا، یا برو برای همیشه» و گزارشی خواندم از نمایندگان مجلسی که شده اند وکیل دولت نه وکیل ملت. بی خود نیست خیلی از نمایندگان را «راه یافته» باید خواند نه نماینده.

در حالی که کمتر از شش ماه به انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری باقی مانده است تا این لحظه تنها مهدی کروبی دبیرکل حزب اعتماد ملی بوده که رسما حضور خود را در انتخابات اعلام کرده است. اصلاح طلبان که همواره برای پرهیز از اختلاف در گفتگوهای علنی از اصرار برای اعلام یک نامزد واحد سخن گفته اند، هنوز معلوم نیست که آیا همه از نامزدی کروبی حمایت خواهند کرد یا منتظر اعلام نظر نهایی محمد خاتمی، میرحسین موسوی و عبدالله نوری می نشینند.

این روزها که خبرها حکایت از ارائه طرح تحول اقتصادی به مجلس دارد، دولت با مشکل جدیدی روبرو شده است. طرح تحول اقتصادی که با دیدگاه متکی به درآمدهای نفتی بشکه ای 150 دلار تهیه شده، این روزها با سقوط نفت به بشکه ای 40 دلار، عملا برخی از شرایط اجرایی خود را از دست خواهد داد. مهمترین بخش این طرح که پرداخت نقدی یارانه ها بود، ممکن است به خاطر کاهش شدید درآمدهای نفتی لغو شود. این مهمترین بخش طرح از نظر دولت بود که می توانست با تکیه بر آن و تزریق مستقیم پول به مردم هواداران زیادی برای انتخابات آینده به دست آورد. سقوط قیمت نفت و به دنبال آن کاهش قیمت فرآورده های نفتی باعث شده که قیمت بنزین، سوخت استراتژیک کشور نیز ارزان شود. این کاهش قیمت در حالی صورت می گیرد که پیشتر دولت با دو نرخی کردن بنزین، قیمت بنزین را تا سطح قیمت آن در کشورهای همسایه عربی افزایش داده بود. دولت عملا با افزایش قیمت بنزین نتوانست صرفه جویی را ترویج دهد و به وعده های خود مبنی بر توسعه جایگاه های عرصه گاز عمل کند.

به هر حال  وضعیت پیش آمده اگرچه به صورت مستقیم باعث کاهش محبوبیت دولت نهم خواهد شد، اما دولت آینده – چه اصلاح طلب، چه اصولگرا- با مشکلات بسیاری روبرو خواهد بود. خواسته های مردم روز به روز سیر صعودی می پیماید و قیمت نفت سیر نزولی. و این برای کشوری که درآمدهایش متکی به نفت است خطرناک خواهد بود.

متن کامل سخنرانی در «یادمان 87» در زیر می آید.

اسامی غایبین: حمید، سارا ( همسر حمید)، فؤاد، همسر فؤاد، مسیح، افشین، همسر افشین، محمد، هاشم، یوسف و شیرین و کامیار.

خیلی دلم می خواست مثل پارسال، یک نامه ی محرمانه و منتشر نشده از سال های قبل بیابم و در آستانه ی سالگردی دیگر به افشای آن بپردازم. اما انبوهی بایگانی پرونده هایم این کار را غیر ممکن ساخت. نامه ی منتشر نشده ی پارسال مربوط بود به متن استعفای بنده که خطاب به حمید، که چند سال پیش نوشته بودم. به هر حال از این که بگذریم، گذشته های ما پر بوده از نامه ها و پاسخ ها. گویی به همه باید برای چند خط نوشته جواب پس می دادیم. که البته دادیم.

از همه ی اینها که بگذریم، اصلا باور نمی کنم که این دیکتاتور اصلاح طلب دیروز ما، امروز بچه اش را بغل کرده باشد و «تابان»، «بابا هومان» صدایش کند. همان مردی که پیاز رکن اصلی غذایش بود، تابلو آزاد یک متر مربع آزادی اش و کانون، که مثل بچه اش دوستش می داشت.

آرش، همان کودک فهیم. برای نخستین بار که دیدمش، روبروی رئیس دانشگاه ایستاده بود و محکم داد می زند. بعدها که خودم هم داد زدم، فهمیدم چه احساس خوبی داشته آرش که سر رئیس دانشگاه داد می زده. البته بعدها مرتب «راهکار» ارائه می داد و کمتر داد می زد.

حمید را روزهای اول مرتب با «کانت» و «نیچه» و «هگل» اشتباه می گرفتم. بعدها که بزرگتر شدم، هرچه فکر کردم نفهمیدم که چه شباهتی میان این ها وجود دارد. حتی تعداد حرف های اسمشان هم یکی نیست. بعدها فهمیدم حمید سبیل هم نداشته، اروپا هم نرفته. خیلی تلاش کرد که مثل روشنفکرها دچار استحاله نشود.

طناز ترین فردی که یک ذره هم رقص بلد نبود، مثل اینکه بندنافش را با انتقاد بریده بودند. شاید انتظار داشتند که دختر باشد، اما پسر شده بود. فؤاد، ذاتا با غرب دشمنی شدیدی داشت و مرتب از غرب انتقاد می کرد. از من و سولماز هم حتما به خاطر اینکه خیلی غربی بودیم یا گرایشات و تفکرات غربی داشتیم به شدت انتقاد می کرد. یک روزی اشک سولماز را درآورده بود.

آقایی که می خواست رقیب «گفتمان» ما شود و جامعه ی «گفتمانی» راه بیندازد، خدا را شکر خیلی زود متوجه شد که زمان «گفتمان» به سر آمده و «کوفتمان» غالب شده است. محمد را اگر خیلی خواستید بشناسید، راه دوری نروید. خیلی شبیه «هاشمی رفسنجانی» است. شاید هم نسبتی داشته باشند، خدا می داند.

اون آقای سیبیلو رو که دیدم فکر کردم که بابای همکلاسی ها است. خیلی تعجب کردم که چرا یک انسان دانشجو بابای خودش را می آورد سر کلاس درس! بعد که رفتم سر کلاس دیدم این آقای بابا اومد نشست کنار دستم. یک دستش به خودکار، یک دستش به سبیل و هی تابش می داد. بعدها فهمیدم که اسمش هاشمه، سنش هم از من هم کمتره. دیگه نترسیدم.

جیب این آقاهه خیلی معروف شد. وقتی یک موبایل زنگ می خوره، من و سولماز یاد جیب اون آقاهه میفتیم. که مثل جاده کازرون دراز و پیچ در پیچ بود. حالا اگه موبایل هم زنگ بخوره و توی این جاده گیر کرده باشه. آرش خیلی سعی کرد که در سایه بمونه و درباره ی رابطه دختر و پسر بنویسه. با سایه ای که ساخته بود حاشیه اش همیشه امن بود.

دلقک دیروز و مهندس امروز، نامی بود که آرش برای یوسف ساخت و در مراسم اختتامیه نخستین کنفرانس بر زبان جاری ساخت. ما که خیلی ندیدمش!

اما همان دلقک دیروز و مهندس امروز، گل واژه ای ساخت که هنوز هم زنده است و خمیر اش تازه مانده. خمیرعلی را یوسف برای امیرعلی اختراع کرد و به ثبت رساند. شب امتحان اگر درس هم نخوانده بودید، امیرعلی آنقدر امیدورتان می کرد که پاس می کنید، بعد می رفتید امتحان می دادید و با سر می افتادید.

شجاع ترین دختری که دیدم، همین دخترک سال صفری بود که می خواست هنوز نیامده دانشگاه، مجری مراسم بزرگی چون اولین جشن تجلیل شود، بیچاره نمی دانست که رقابت با حمید، نتیجه ای جز باخت ندارد، دو سه رای مثبت آورد که نتیجه ی لابی فمنیست ها برای مجری شدن آیدا بود.

من بالاخره نفهمیدم ، سولماز اول دستش شکست بعد گفتمان خرید یا اول گفتمان خرید بعد دستش شکست!! شاید بعد از اینکه طرفدار خاتمی شد و برایش تبلیغ کرد، مورد هجوم بدخواهان قرار گرفت و دستش شکست. بالاخره یک روزی دستش شکست. هنوز هم نفهمیدم که چرا من و مسیح و داود با کت و شلوار و کراوات و سبد گل با مترو رفتیم نامزدی آرش و سولماز. از بس من خنگم، مسیح خسیس و داود یخ.

اگر معلم خصوصی خواستید، تلفن فرشاد را از خودش بگیرید. به همه ی بچه های کانون حداقل یک ساعتی خصوصی درس داده است. من و آرش یک روزی خیلی به فرشاد حسادت کردیم. شب امتحان من و آرش دنبال جزوه بودیم، فرشاد پشت میزش که رو به باغی سرسبز باز می شد، نشسته بود و آخرین تمرین را هم حل کرده بود. من و آرش دنبال دکان فتوکپی بودیم.

خیلی التماس کردم به مسیح که تورو خدا 100 تومن از اون پول ها بده می خوام کلاسور سفارش بدم. خیلی آدم اهل اختلاسی بود. همه گفتند اختلاس کرده. رقم اختلاسش بالا بود. بیست و سه هزار تومن. وقتی می خواست با آبمیوه از بچه ها پذیرایی کند، کلی گریه کرد. دلش تنگ نمی شد، به فکر آبمیوه ها بود.

حالا که بحث آبمیوه شد، اگر خواستید کسی زیادی آبمیوه نخورد کلید انبار را به داود بدهید. فحش می خورد اما آبمیوه هرگز. اولین بار که شناختمش، بی سر و صدا پله های صعود دانشجویان ممتاز را با داربست، بست.

من هم که خیلی وقت است عمو شده ام و خبر ندارم. تا آن وقتی که راننده ی تهرانی تاکسی به من نگفته بود: «عمو کلاس چندی؟» برای خودمان آقایی بودیم. آقای گفتمان. از آن روز شدیم عمویی که کلاس سوم دانشگاه است. من نفهمیدم سولماز چه اسراری دارد که بچه اش سر درد بگیرد، (بخوانید چیز پیچ شود) خوب اگه من بشم عموی بچت، بچت نمی گه مامان چرا من دوتا عمو احسان دارم؟؟ کدومش راستکیه؟؟

کاش می شد چند کلمه ای هم درباره ی «حمیده»، «صادق زاده»، «شیری» و«حاج بینا» نوشت. خیلی خون به دل ما کردند، البته ما هم کم خون به دل اینها نکردیم. هر نخ موی دختران و آستین کوتاه پسران، خونی بود به دل اینها. خدا می داند با هم بودن های ما چند بار اسلام این ها را به خطر انداخت. شاید اگر ایستادگی ما نبود، بارها به دادگاه و وزارت اطلاعات هم می رفتیم.

خیلی دلم تنگ شده برای آن روزها. جلسه های کانون، جلسه های گفتمان، اردوی مرودشت، جشن تجلیل، کنفرانس های علمی و همه ی با هم بودن هایمان.

متن کامل نطق پس از دستور احسان در مراسم «یادمان 87» که در هتل همای شیراز با حضور دکتر علی رفیعی برگزار شد، در زیر می آید:

دانی که چیست دولت، دیدار یار دیدن                در کوی او گدایی بر خسروی گزیدن

از جـان طمع بریدن، آسان بود ولیکن                   از دوستان جانی مشکل توان بریدن

دوستان قدیمی، اساتید گرامی

امروز افتخار می کنم، پس از هفت سال که از شروع فعالیت مشترکمان در آذر 1380 می گذرد، تمام دوستان و اساتید را در کنار هم می بینم. شاید خود ما هم باور نداشتیم که دوستی و رفاقت ما چنین دوامی داشته باشد و باور نمی کردیم که روزی بتوانیم در کنار اساتیدمان یادمان چنان شبی را جشن بگیریم. چه تقارن زیبایی است. بدرقه ی بلندترین شب سال و استقبال از نور و روشنایی و هدفی که ما به دنبالش بودیم، گریز از جهل، نادانی و تاریکی و رفتن به سوی آگاهی، دانایی و روشنایی.

اکنون مجالی است که پس از هفت سال از آن واقعه ی به یادمانی، خیلی خودمانی و رها از قید و بندهای قدرت و مسوولیت با یکدیگر گفتگو کنیم.

اساتید گرامی

جمع دوستی ما بی شک یکی از صمیمانه ترین و مانا ترین رفاقت های دانشجویی است که دیده اید. همبستگی و همراهی این جمع به گفته موافق و مخالف مثال زدنی است. به خوبی می دانید که فعالیت های گروهی این جمع چه در قالب فعالیت های دفتر انجمن های علمی، پژوهشی و چه انتشار نشریه گفتمان، با وجود انتقادهای فراوان، همیشه مورد توجه و استقبال گسترده دانشجویان و اساتید بوده است.

اساتید گرامی

انسجام و هماهنگی دوستان ما، همه از اعتقاد به هدفی بود که برگزیده بودند و علیرغم تمام ناملایمی ها، بر سر اعتقاد و اهدافشان ایستاند و اندکی از آن کوتاه نیامدند. اصلی ترین بنیان فکری ما، اعتقاد به اندیشه ی آزاد و ذهن پویا و جستجوگر است که بیانی آزاد به بروز و ظهور این اندیشه ها مجال طرح و بروز می دهد. انتقاد، سومین اصل جمع ما است که نخستین قسمتش انتقاد از خود است. بی شک، نقد درونی، ما را تا این لحظه از گزند آسیب ها مصون و محفوظ نگه داشته است. تعامل با دانشگاه نیز راه دستیابی که اهدافمان در دوران دانشجویی بود که ارتباط مستمر با دانشگاه و مسوولان همیشه با جدیت دنبال می شد.

اساتید گرامی

امروز که هفت سال از آغاز یکی شدمان می گذرد، این یادمان را در حالی جشن می گیریم که اندوخته ما تجربه های تلخ و شیرین، اما ارزشمند دورانی است که با شما و در کنار شما گذشت. می دانیم که شور و نشاط و هیجان روزهای دانشجویی ما را، ویژگی ممتاز و برجسته این دوران می دانید و از پیگیری ها، تلاش ها و اصرارهای ما کینه ای به دل ندارید که اگر داشتید، دعوت ما را بزرگوارانه نمی پذیرفتید. تنها ثروتمان، دوستی با دوستانی است که هر سال در چنین روزی برای دیدنشان روزشماری می کنیم.

دوستان عزیز

اعتقاد راسخ و تلاش خالصانه و بی ریای ما برای دستیابی به اهدافمان در کنار صمیمیت و یکرنگی، ما را اینگونه در کنار یکدیگر نگه داشته است. امروز با هم بودنمان را مدیون عمل به شعار «همه باهم» ی هستیم که در نخستین جشن تجلیل از دانشجویان ممتاز و تقدیر از اساتید سر دادیم. باور داریم که «من و تو یکی شوریم از هر شعله ای برتر که هیچ گاه شکت را بر ما چیرگی نیست، چرا که از عشق روئین تنیم»

اساتید گرامی

تلاش جمعی ما دانش آموختگان و فعالان سابق دانشجویی همواره در جهت فردایی بهتر برای کشورمان ایران بوده است، اگرچه که برخی از همکارانتان خواسته یا نا خواسته در راه ما سنگ اندازی کردند، اما ناخواسته اراده ی  ما را در ادامه راهی که به آن ایمان داشتیم، راسخ تر کردند. اگرچه رفتارشان فراموش نشدنی است، اما گله ای هم از آن ها نداریم.  

دوستان قدیمی و اساتید گرامی

در طول این سال ها، به این نتیجه رسیدیم که خودمان باید کاری برای خودمان بکنیم. در طول سال های دانشجویی، دانشگاه حتی به اندازه ی یک کلمه از تلاش های ما قدردانی و تشکر نکرد. امروز حتی یک یادبود از دانشگاه ی که به آن می بالیدیم، نداریم. اگر خودمان فکری برای خودمان نمی کردیم، اکنون این جمع بعد از هفت سال در کنار هم نبود. ما عمیقا بر این باوریم که خود معمار زندگی خویش، خالق شادکامی خویش و موجب تلخکامی خویشیم.

بار دیگر از حضور گرم و صمیمانه شما در این بلندترین شب سال که یادمان ورود به هشتمین سال پیوند ناگسستنی دوستی مان است، سپاسگزاری می کنم و امیدوارم که هر سال بر دوام دوستی و رفاقتمان افزوده شود.

در پایان لازم می دانم که از اساتید گرانقدر، آقایان دکتر مهدی وادی، مهندس جمشید امیرعضدی، عباس معتمدی، نجف اشرف، دکتر محمد جمالزاده و دکتر علی رفیعی سپاسگزاری کنم که دعوت ما را صمیمانه پذیرفتند. از آن ها که به خاطر مسوولیت های فراوان نتوانستند در جمع ما حاضر شوند، اما گرمی سلامشان همراه همیشگی ما بوده است نیز تشکر می نمایم.

در این جمع دوستانه، یاد می کنم از دو نفر از درگذشتگان واحد کازرون. عضو فقید هیات مدیره انجمن علمی، پژوهشی مهندسی دانشجویان برق، مرحوم محمد هاشم پور و نیز مدیر فقید گروه مهندسی برق مرحوم مهندس مسعود آزادی. روحشان شاد.

یادمان بلندترین شب سال 87 در دو قسمت برگزار شد. مراسم نخست با حضور آرش، سولماز، آیدا، هومان، سولماز (همسر هومان)، اصلان، داود، آرش، امیرعلی، فرشاد و من در هتل همای شیراز برگزار شد. مهمان ویژه ی این مراسم نیز دکتر علی رفیعی بود. یک ساعتی را در کنار هم به گفتگو پرداختیم و از خاطره های گذشته گفتیم. مراسم با نظق پس از دستور من به پایان رسید.

در بخش دوم نیز دوستان دیگری به جمع ما پیوستند و تا پاسی از شب در کنارهم ضمن مرور خاطرات گذشته، مراسم بلندترین شب سال را با خواندن غزلی از حافظ و خوردن هندوانه و آجیل برگزار کردیم. 

گزارش مفصل این مراسم به زودی منتشر خواهد شد.

تصحیح: «تابان» عضو جدید گروه دوستی ما و کوچکترین آن هاست که در مراسم یادمان 87 در هر دو قسمت حضور داشت. «تابان» دختر هومان  است و سه ماه سن دارد.

چند وقتی است که در محافل انتخابات ریاست جمهوری دهم از طرحی موسوم به «دولت وحدت ملی» سخن گفته می شود. این طرح که برای نخستین بار توسط ناطق نوری اعلام شد را می توان از سه جهت مورد بررسی قرار داد.

یکم. تعداد زیادی از اصولگرایان سنتی که در ابتدا مخالف حضور احمدی نزاد در انتخابات ریاست جمهوری نهم بودند، دریافته اند که با رفتارهای تند و رادیکالی و غالبا غیر علمی و غیرکارشناسی احمدی نزاد نمی توان کشور را اداره کرد. این گروه از اصولگرایان که بیشترشان از انقلابیون نیز می باشند، بسیار نگرانند که مبادا سرنوشت کشور دگرگون شود. این گروه به خوبی می دانند که در حال حاضر نارضایتی از عملکرد احمدی نژاد در سطح وسیعی قرار دارد. اگرچه که هیچ گاه آشکارا دراین باره سخن نمی گویند، اما از تحلیل ها ونظرات غیر مستقیمشان اینگونه استنباط می شود. بنابر این باید به دنبال راهی بود که حضور احمدی نژاد برای دوره ی بعد به حداقل برسد.

دوم. اصولگرایان به شدت شرایط بهتری را برای نامزد رقیب تصور می کنند. کاهش قیمت نفت، تورم بیست و پنج درصدی و تحریم های بین المللی نقاط تاریک دولت نهم است که مردم را نسبت به سرانجام کشور نگران کرده است . این نگرانی موجب خواهد شد که تمایل مردم به سوی نامزد اصلاح طلب که توان حضور موثرتری در عرصه بین المللی دارد بیشتر شود. از این رو اصولگرایان موقعیت خود را در خطر می بینند. اصولگرایان سنتی در تلاشند که روشی بیابند که نتیجه اش حضور یکه و تنهای احمدی نژاد در انتخابات به عنوان نامزد اصولگرایان نباشد. چرا که بسیاری از اصولگرایان روش اداره کشور به سبک احمدی نژاد را مناسب شرایط دشوار کنونی نمی دانند. به همین علت است که اصولگرایان به دنبال وحدت می گردند. ناگفته پیداست که وحدت ملی از نگاه اصولگرایان، به معنی وحدت با اصلاح طلبان و اپوزیسیون قانونی کشور نیست. تفاوت های اعتقادی،علاوه بر اختلاف نظر در شیوه ها عمده ترین اختلاف دو گروه اصولگرا و اصلاح طلب است که مانع تحقق دولت وحدت ملی می شود. هرچه به زمان انتخابات نزدیک تر می شویم و احتمال حضور سید محمد خاتمی- که پیش بینی می شود از پشتوانه رای قوی تری حتی نسبت به سایر رقبای اصلاح طلب برخوردار است- بیشتر می شود، تلاش ها و چانه زنی ها برای تشکیل دولت وحدت ملی نیز بیشتر می شود.

سوم. تشکیل دولت وحدت ملی طرحی است برای سوق دادن اصلاح طلبان به شکست. اگر اصلاح طلبان با تکیه بر حضور نامزدی محبوب و دارای رای فراوان وارد انتخابات شوند، با رد طرح دولت وحدت ملی می توانند با اقتدار سکان اداره کشور را به دست بگیرند.

دوستی هایمان وارد هشتمین سال خود می شود. شادیم از اینکه امسال را نیز در کنار هم خواهیم بود.

شاید خیلی تکراری باشد که بخواهم  به مناسبت  روز دانشجو، «شانزده آذر» را مرور کنم و دوباره از« تاریخ استثمار و استعمار» بگویم یا به «کالبد شکافی جنبش دانشجویی» بپردازم. اما به عنوان شهروندی که روزهای دانشجویی را تجربه کرده و یکی از فعالان دانشجویی هم بوده است لازم است چند نکته را حالا که قرار است روز دانشجو گرامی داشته شود، بگویم.

نخست اینکه به باور من گفتن درباره ی «جنبش دانشجویی» چندان درست به نظر نمی رسد. جنبشی که هر چهار، پنج سال فعالانش تغییر می کند، خیلی نمی تواند معنا و مفهوم جنبش داشته باشد چرا که همیشه در حال تغییر و تحول است و ساخت ثابت و یکسانی ندارد. «دانشجویی» مقطع کوتاهی از زندگی است که شاید بیش از شش، هفت سال برای هر فرد طول نکشد.بنابراین وقتی در ایران احزاب نمی توانند کارکرد واقعی خود را داشته باشند، گفتن درباره ی «جنبش دانشجویی» خالی از ایراد نیست.

دوم اینکه دانشجویان به سبب شور و نشاط جوانی بسیار رادیکال ( تندرو) و ایده آل گرا هستند. به همین جهت در پی راهی برای رسیدن سریع به خواسته هایی هستند که برآورده شدن آن ها را تنها در چهار، پنج سال دانشجویی می بینند. بدین روی خطاها و لغزش های ناشی از این تند روی و ایده آل گرایی از آفت هایی است که دوران دانشجویی را به شدت تهدید می کند.

سوم اینکه دانشجویان به سبب رفتارهای گفته شده در بالا به شدت در معرض آسیب های جدی قرار می گریند. از مهمترین آفت های دوران دانشجویی انفعال و تغییرهای ناگهانی است. سوال هایی که بیشتر در این دوران خارج از خط قرمز تصور می شود و شاید دانشجو پاسخی برای آن ها نیابد، جوانان پر شور و نشاط را منزوی و یا منفعل خواهد کرد.

چهارم، واقع گرایی و واقع بینی، عقل گرایی و خرد ورزی به گمان من چهار گمشده ی دوران دانشجویی است. دورانی که شاید بتوان آن را دوران گذار نامید. از کودکی به جوانی. ویژگی های خاص و منحصر به فرد دانشجویی را اگر بتوان با چهار مورد گفته شده آمیخت، به باور من، فعالان دانشجویی را از گزند آسیب ها و خطرات حفظ می کند.

]]> http://yadema.wordpress.com/2008/12/08/%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%b4%d8%ac%d9%88-2/feed/ 3 یادما http://yadema.wordpress.com/2008/12/01/%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%ae%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d8%aa-%da%86%d9%87%d8%a7%d8%b1/ http://yadema.wordpress.com/2008/12/01/%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%ae%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d8%aa-%da%86%d9%87%d8%a7%d8%b1/#comments Sun, 30 Nov 2008 21:43:06 +0000 yadema http://yadema.wordpress.com/?p=583 ]]>

دلایل حضور خاتمی

1- مقبولیت بین المللی که وجهه جهانی ایران را مثبت و مهم نشان داده و تنش های موجود را به فرصت های جهانی بدل خواهد کرد

2- مقبولیت داخلی که اعتماد عمومی را جلب نموده و ارامش و امید را به جامعه باز می گرداند

3- پایداری اقتصادی که علیرغم نداشتن شعار های خاص اقتصادی در سال 76 به مدت 8 سال رونق اقتصادی را به وجود اوردند.

4- ایجاد فضای مناسب فعالیت های مدنی و تشکیل شورا های شهر و .. که زمینه حضور مردم را پر رنگ تر نمو دند

5- شفاف شدن فضای سیاسی کشور و زمینه فعالیتهای ازاد احزاب و گرو هها در حد امکان

6- استفاده از توانمندیهای شخصیت های برجسته سیاسی در سطوح بالا و تعامل با دولتمردان قبلی در دوران قبل از 76

7- منش و شخصیت اجتماعی و اخلاقی

دلایل عدم حضور

1- تنش های موجود خارجی که هزینه رفع آن بسیار بالا خواهد بود

2- نارضایتی بخش هائی از فعالان سیاسی خصوصا دانشگاهیان و طبقه متوسط جامعه که به دلایلی مختلف جدیت و مقاومت دوران اصلاحات را  از طرف اقای خاتمی کمرنگ تصور نموده اند.

3- طراحی و ایجاد موجهای تبلیغاتی منفی رقیب در انتخابات و مشکوک بودن وزارت کشور و عزم جدی دولت نهم بر ماندن خطر شکست خاتمی و نا امیدی مردم را بیش از پیش به دنبال خواهد داشت

4- اقای خاتمی می توانند با حمایت از کاندیداهای توانمندی چون نوری و موسوی حمایت بیشتر مردم را جلب نموده و موفقیت اصلاح طلبان را تضمین کنند.و تغییر ی در گروه اصلاح طلبی بوجود اورند و ار شخص محوری خارج نمایند

5- شکست احتمالی خاتمی در انتخابات باعث تفرقه در اصلاح طلبان گردیده و این اندیشه تا دهها سال به رکود کشیده خواهد شد و یا به شکل های حاد نمایان خواهد گردید.

نکته :1  حضور و موفقیت خاتمی اتحاد مردم را افزایش می دهد

نکته 2 سه گروه مخالفان خارجی و منفعت طلبان داخلی و رقبای داخلی جبهه مقابل خاتمی خواهند بود

نکته 3- بعضی از چهر های دوم خرداد به ناتوانی در مدیریت البته در سطوح پائین در شهرستانها باعث جدائی مردم از اصلاحات گردید ه اند که در صورت مدیریت ستادهای انتخاباتی توسط انها تفرقه ارا افزایش می یابد.

اگر از قدرت آقای هاشمی رفسنجانی در سلامت انتخابات استفاده شود پیروزی اصلاح طلبان با کاندیداتوری خاتمی یا موسوی یا نوری  قطعی خواهد بود.

امسال یادمان بلند ترین شب سال را در شیراز برگزار می کنیم.

اساتید نیز از این دعوت استقبال کردند.

گفتگو ها بر سر اعلام نامزد یا نامزدهای نهایی اصلاح طلبان در حالی ادامه دارد که هنوز خبری از حضور جدی اصولگرایان در انتخابات نیست. اما در میان اصلاح طلبان مدتی است که نام میرحسین موسوی نیز به میان آمده است. میرحسین موسوی که از سال 1360 تا 1368 در دوران جنگ ایران و عراق نخست وزیر ایران بود، هنوز هم به نام نخست وزیر جنگ شناخته می شود. طرح نام او به عنوان نامزد ریاست جمهوری همانطور که قبلا هم گفته بودم از سال 1376 مطرح شد. همان زمان که عدم علاقه وی به ریاست جمهوری باعث شد که سید محمد خاتمی وارد انتخابات شود و به ریاست جمهوری برگزیده شود. اکنون اما با طرح نام میرحسین موسوی باعث گمانه زنی های فراوانی میان اصلاح طلبان شده است. اصلاح طلبان که مدتی است سعی دارند اختلاف سلیقه ها را در داخل خود حفظ کنند و از رسانه ای شدن آن بپرهیزند، همواره در برخورد با رسانه ها از وحدت میان خود سخن گفته اند. وحدتی که به راستی خیلی هم استوار نیست. در میان اصلاح طلبان شاید بتوان به  چهار گروه عمده اشاره کرد. نخست حزب اعتماد ملی که با یک حرکت حزبی زودهنگام نام مهدی کروبی را به عنوان نامزد انتخابات رسما اعلام کرد و به حمایت قاطع از وی هم ادامه می دهد. دوم، دو حزب عمده سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و حزب مشارکت ایران اسلامی که با راه اندازی کمپین دعوت از خاتمی درصدد راضی کردن خاتمی برای ورود به صحنه انتخابات هستند. سوم گروهی از اصلاح طلبان که با شعار تحول خواهی خواستار حضور جدی عبدالله نوری در انتخابات می باشند و ادوار تحکیم وحدت مهم ترین گروه این دسته است. چهارم حامیان و طرفداران میرحسین موسوی که می توان آن ها را نیروهای معتدل اصلاح طلب و بخشی از نیروهای سنتی اصولگرا که منتقد جدی دولت نهم هستند، دانست.

طرح نام میرحسین موسوی در کنار سه نامزد احتمالی دیگر اصلاح طلبان اگرچه شاید نگرانی هایی ناشی از تعدد نامزدهای اصلاح طلب را به وجود آورد، اما به اعتقاد من، این چهار نامزد اصلاح طلب آنقدر تجربه مدیریتی اندوخته اند که بتوانند در چنین لحظه ی مهم و حساسی، با یک تصمیم جدی از تفرقه احتمالی جلوگیری کنند و هر یک هواداران خود را به وحدت فرا بخوانند. با باور من هر نامزد اصلاح طلبی که وارد میدان شود، اگر از پشتیبانی قاطع دیگر گروه ها و احزاب اصلاح طلب برخوردار شود، یقینا برنده انتخابات خواهد بود. تنها شرط این گزینه، پشتیبانی و حمایت همه جانبه اصلاح طلبان از نامزدی واحد خواهد بود. چه نامزد اصلاح طلبان مهدی کروبی باشد یا محمد خاتمی یا عبدالله نوری یا میرحسین موسوی. خواست عمومی مردم، تمایل به روش ها و سیاست های اصلاح طلبانه است.

چند روزی است که از سفر برگشته ام. سفر به باورم بهترین و شاید تنها فرصتی است که جدا می شوی از وابستگی ها. اگر دکتر شریعتی می گفت: «حج، نفی سکون»، شاید مقتضیات زمان بوده است و امکان سفر محدود. اما حالا که به برکت فن آوری می توان در مدت چند ساعت از این سوی کره زمین به سوی دیگرش رفت، «سفر، نفی سکون» است و جاری شدن. پیوند با جامعه ی جهانی اگر مرز های ایران را در نوردی و به ملکی دیگر سفر کنی. اگر آن کشور از قضا نفت خیز هم باشد و از برکت نفت، نصیبی برده باشد و از دین هم اسلام و مسلمانی را افتخار خود بداند، می توانی به دیده ی مقایسه نگاه کنی این دو را. شاید بعضی خرده بگیرند که مقایسه این دو کشور اشتباه است، اما به باورم نه تنها اشتباه نیست که لازم و ضروری است. جمهوری اسلامی ایران و امارات متحده عربی را اگر بخواهید با هم مقایسه کنید شاید تنها در «نفت» و «اسلام» و «خاورمیانه» مشترک باشند و جز این سه، در هیچ چیز دیگر اشتراکی ندارند که تفاوتشان از زمین است تا آسمان و دعوای همیشگی شان هم سه جزیره تنب کوچک و بزرگ و ابوموسی.

شب گذشته با آرش درباره ی سفر به امارات متحده عربی صحبت می کردیم، هر دو هم نظر بودیم که چقدر ایران منزوی است و این را تنها با سفر به یک کشور خارجی می توان درک کرد. پیوستن به تجارت جهانی و بازار آزاد و توسعه گردشگری فرصتی مناسب در اختیار این کشور کوچک قرارداده است که به باور بسیاری نه تنها در خاورمیانه که در دنیا بی نظیر است.

شاید در آینده بیشتر درباره ی این سفر بگویم.

دهمین سالمرگ مقتولان قتل های زنجیره ای

دهمین سالمرگ مقتولان قتل های زنجیره ای گرامی باد.

خیلی سخت است بخواهی عادتی که هفتاد هفته به آن خو گرفته ای را ترک کنی! هفته که به میانه می رسید، «شهروند امروز» با قاب سرخ اش روی دکه های روزنامه فروشی بود و سریع نایاب می شد. این هفته اما شهروندی در کار نیست. به گمانم امیدواری برای انتشار مجدد اش بیهوده باشد. خوب می دانیم چه رفته بر مطبوعاتی که توقیف شدند.

هفته ی بدون شهروند، هفته ی سختی خواهد بود.

توضیح: شاید چند روزی بروم سفر. تلاش می کنم که در این چند روز بنویسم، اما اگر نشد، پیشاپیش پوزشم را بپذیرید.

خاتمی، تنها گزینه ای در میان اصلاح طلبان است که پس از تایید صلاحیت شورای نگهبان و ورود به مرحله نهایی انتخابات رای تضمین شده دارد. پیروزی قاطع او و فاصله زیاد آرای او در انتخابات خرداد 76 و 80 حکایت از پیروزی او در مرحله ی اول انتخابات دارد و به احتمال زیاد انتخابات دو مرحله ای نخواهد بود.  این تنها دلیل قانع کننده ای است که چهار تشکل عمده اصلاح طلبان یعنی جبهه مشارکت ایران اسلامی، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، کارگزاران سازندگی ایران اسلامی و مجمع روحانیون مبارز اصرار به حضور محمد خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری آینده دارند. نگرانی این گروه از اصلاح طلبان از حضور دیگر چهره های اصلاح طلب، پایین بودن میزان مقبولیت و در نیتجه میزان رای آن ها در انتخابات خواهد بود. در میان مردم عادی – آنها که حضورشان در انتخابات تعیین کننده خواهد بود- سید محمد خاتمی، چهره ای شناخته شده تر و محبوب تر است.

گروه های مختلف اصلاح طلب باور دارند که نخستین گام برای پیش رفتن به سوی انتخاب شدن، متحد شدن حول یک کاندیدای واحد است. اما آن ها نباید از یاد ببرند که پیروزی آن ها در انتخابات، بسیار وابسته به حضور مردم در انتخابات است.  تجربه نشان داده است که آن دسته از مردمی که معمولا در انتخابات شرکت نمی کنند، اگر به هر دلیل راضی شوند در انتخابات شرکت کنند، انتخابی جز نامزد اصلاح طلب ندارند. انتخابات ریاست جمهوری هفتم و هشتم، مجلس ششم و شورای شهر اول نمونه های بارز چنین حضور گسترده ای است. پس نخستین دوگانه نگرانی اصلاح طلبان، یکی رسیدن به اجماع بر سر اعلام یک کاندیدای واحد است که از ریزش آرا جلوگیری کند و یکی جلب نظر مردم برای حضور در انتخابات. با توجه به تجربه تلخ انتخابات ریاست جمهوری نهم، بعید به نظر می رسد که اصلاح طلبان به اجماع نرسند، چون هم محمد خاتمی بر این موضوع تاکید دارد و هم مهدی کروبی اعلام کرده است در صورتی که مقبولیت دیگر رقیب اصلاح طلب بیشتر باشد حاضر است از رقابت کناره گیری کند.

حال به نظرم نخستین دغدغه و نگرانی اصلاح طلبان، حضور مردم در انتخابات است. اصلاح طلبان به خوبی می دانند که نخستین شکست سنگین سیاسی و اجتماعی آن ها از انتخابات دومین دوره شورای شهر شروع شد، درست در اوج قدرت، زمانی که دولت و مجلس در دست اصلاح طلبان بود و فیلتر نظارت استصوابی هم برای ورود به شورای شهر وجود نداشت، اصلاح طلبان در بیشتر شهرهای بزرگ شکست خوردند و از ورود به شورا باز ماندند. این بار نمی شد دلیل این شکست سنگین را تقلب در انتخابات و یا رد صلاحیت نامزدهای سرشناس دانست. ناامیدی مردم از اصلاحات و قهر کردن آن ها با اصلاح طلبان و صندوق های رای دلیل اصلی این شسکت بزرگ بود.

در این دوره اصلاح طلبان می توانند امیدوار باشند که تجربه مردم از شورای شهر دوم، مجلس هفتم و هشتم و دولت نهم، نه تنها بهتر از دولت اصلاحات نبوده است، بلکه در این مدت شاهد چندین تحریم بین المللی و تورم سی درصد در سال بوده اند و این باعث به وجود آمدن نارضایتی از اصولگرایان شده است. اما این ها هنوز برای حضور مردم در پای صندوق های رای کافی نیست. انفعال و بی انگیزگی در میان مردم به وضوح دیده می شود و هنوز امکان دعوت از مردم برای حضور در انتخابات وجود ندارد. اصلاح طلبان به مراتب در شرایط بدتری از نظر جلب نظر مردم نسبت به اصولگرایان قرار گرفته اند. عدم وجود رسانه ی گسترده ملی، عدم برخورداری از روزنامه های متنوع و سراسری، عدم سازماندهی حزبی و یاس از عمکرد گذشته از عوامل مهم و عمده روی گردانی مردم از اصلاح طلبان است. راضی کردن مردم به حضور در انتخابات کار بسیار دشواری است که بدون برنامه ریزی کوتاه مدت و میان مدت، عملا امکان پذیر نخواهد بود.

….ادامه دارد